نمونه سوال فنون2

تاریخ ادبیات ( 4 نمره)

1-درستي و نادرستي هريك از عبارت هاي زير را مشخص كنيد:5/

الف- واقع گرايي شاخصه ي اصلي شعر وحشي بافقي است .

ب- سعدي شاعر قرن نهم گلستان را به نثر مسجع و بوستان را در قالب مثنوي پديد آورده است

2-ويژگي هاي فكري سبك خراساني ، با سبك عراقي را در دو مورد مقايسه كنيد:5/

3-از ويژگي هاي زباني شعر سبك هندي دو مورد بنويسيد :1

4-چرا نثر سبك هندي از ديدگاه ادبي ارزش والايي ندارد ؟5/

5-نویسنده آثار زیر را بنویسید.5/

الف: تاريخ جهان گشا:                             ب: مرصادالعباد:

6-چرا در عصر مغول و تیمور، تاریخ نویسی رواج پیدا کرد؟ توضیح دهید.1

3

موسیقی شعر(6نمره)

1-وزن واژه ي هريك از نشانه هاي هجايي زير را بنويسيد :

الف) –uu-                    ب) --uu

1-با خوانش درست ابیات، مرز پایه های آوایی یا ارکان آن را مشخّص کنید.5/

عنکبوتی را به حکمت دام داد  / صدر عالم را درو آرام داد

2-بیت زیر را متناسب با پایه های آوایی تفکیک کنید، سپس وزن و نشانه های هجایی آن را بنویسید.2

کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد/  یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد

الف) پایه های آوایی:

ب)وزن:

نشانه های هجایی:

3-وزن واژه های زیر را بنویسید.1

الف:مولای من :                                          من که دارم:

4-کدام یک از بیت های زیر وزن همسان دولختی یا دوری دارد؟ دلیل خود را بنویسید.1

الف : تا دل هرزه گرد من رفت به چین زلف او/ زان سفر دراز خود عزم وطن نمی کند

ب: چو دل بر نهی بر سرای کهن/   کند ناز وز تو بپوشد سخن

5-پایه های آوایی بیت زیر را مشخّص کنید و با ذکر دلیل بنویسید که چرا بیت زیردارای وزن همسان دولختی هستند؟5/1

باغ سلام می کند، سرو قیام می کند /  سبزه پیاده می رود، غنچه سوار می رسد

زیبایی شناسی(6نمره)

1-در ابیات زیر تشبیه های فشرده (بلیغ) و گسترده را بیابید و پایه های آنها را مشخّص نمایید:2

الف)اگر ای عشق پایان تو دور است / دلم غرق تمنّای عبور است

مانند پنب هدانه که در پنبه تعبیه است، / اجرام کو ه هاست نهان در میان برف

2-وجه شبه را در شعر زیر مشخّص کنید:1

الف)پیش کمان ابرویش لابه همی کنم؛ ولی/  گوش کشیده است؛ از آن گوش به من نمی کند

3-معنای حقیقی و مجازی را در واژه های مشخص شده بررسی کنید:1

الف: سینه خواهم شرحه شرحه از فراق / تا بگویم شرح درد اشتیاق

ب: چرا چون لاله خونین دل نباشم / که با ما نرگس او سرگران کرد

4-در سروده ی زیر مجاز را مشخّص کنید:5/

دست فلک ز کارم وقتی گره گشاید  / کز یکدگر گشایی زلف گره گشا را

5-در بیت های زیر استعاره ها را مشخص کنید: 5/

الف: ای گل تازه که بویی ز وفا نیست تو را خبر از سرزنش خار جفا نیست تو را

ب: دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر / کای نور چشم من به جزا ز کشته ندروی

6-مفهوم کنایی عبارت های زیر را مشخص کنید:1

الف: بس بگردید و بگردد روزگار / دل به دنیا در نبندد هوشیار

ب: چنین است رسم سرای درشت / گهی پشت بر زین، گهی زین به پشت

 

نقد وتحلیل نظم ونثر( 4 نمره )

1-ابیات زیر را از نظًر قلمر زبا نی بررسی و تحلیل کنید.1

ای دفتر حسن تو را فهرست، خط و خال ها / تفصیل ها پنهان شده در پردة اجما ل ها

با عقل گشتم همسفر یک کوچه راه، از بی کسی / شد ریشه ریشه دامنم از خار استدلال ها

2-متن زیر را از نظر تاریخ ادبیات و زیبای یشناسی بررسی کنید:1

«پس از ابر کرم، باران محبّت بر خاک آدم بارید و خاک را گل کرد و به ید  قدرت در گل از گل دل.»

3- متن زیر را از نظر زیبای یشناسی بررسی نمایید:1

«فراش باد صبا را گفته تا فرش زمرّدین بگسترد و دایة ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات در مهد زمین بپرورد. درختان را به خلعت نوروزی قبای سبز ورق در بر گرفته و اطفال شاخ را به قدوم موسم ربیع کلاه شکوفه بر سر نهاده.»

4- دو غزل زیر را از نظر قلمرو زبانی و فکری مقایسه و تحلیل کنید.1

پیشانی عفو تو را پرچین نسازد جرم ما / آیینه کی بر هم خورد از زشتی تمثا ل ها

با عقل گشتم همسفر یک کوچه راه، از بی کسی / شد ریشه ریشه دامنم از خار استدلال ها

 

نمونه سوال فنون2

تاریخ ادبیات ( 4 نمره)

1-متن زیر توصیف کدام شاعر است؟25/

شاعر عصر سربداران، مردی دهقا ن پیشه بود که قدرت شاعری خود را در قطعات اخلاقی آشکار کرد هاست. وی در شعر خود قناع تپیشگی و بی اعتباری دنیا را مورد تأکید قرارمی دهد:

الف: حواجوی کرمانی       ب: سلمان ساوجی       ج:عبید زاکانی:       د: ابن یمین

2-چرا در عصر مغول و تیمور، تاریخ نویسی رواج پیدا کرد؟ توضیح دهید. 1

3-نویسنده آثار زیر را بنویسید.5/

الف: رساله دلگشا :                             ب: نفحات الانس:

4-ویژگی های شعر بیدل دهلوی را بنویسید.75/

5-شعر هندی شعری ........ است، نه ........ و شاعران به معنی بیشتر توجّه دارند.1

6-چه عواملی موجب شد شاعران ایرانی به دربار هند روی آورند؟5/

موسیقی شعر(6نمره)

1-با خوانش درست ابیات، مرز پایه های آوایی یا ارکان آن را مشخّص کنید.5/

عنکبوتی را به حکمت دام داد  / صدر عالم را درو آرام داد

2-بیت های زیر را متناسب با پایه های آوایی تفکیک کنید، سپس وزن و نشانه های هجایی آن را بنویسید.2

سحرگه بلبلی آواز می کرد / همی نالید و با گل راز می کرد

الف) پایه های آوایی:

ب)وزن:

نشانه های هجایی:

3-وزن واژه های زیر را بنویسید.1

الف: معاشران:                                          صاحبدلان:

4-کدام یک از بیت های زیر وزن همسان دولختی یا دوری دارد؟ دلیل خود را بنویسید.1

الف :تو حکیمی تو عظیمی تو کریمی تو رحیمی/  تو نمایندۀ فضلی تو سزاوار ثنایی

ب: هان ای دل عبرت بین، از دیده عبرکن هان/  ایوان مداین را، آیینة عبرت دان

5-پایه های آوایی بیت زیر را مشخّص کنید و با ذکر دلیل بنویسید که چرا بیت زیردارای وزن همسان دولختی هستند؟1/5

ا ی صاحب کرامت، شکرانة سلامت / روزی تفقّدی کن درویش بینوا را

زیبایی شناسی(6نمره)

1-در ابیات زیر تشبیه های فشرده (بلیغ ) و گسترده را بیابید و پای ههای آنها را مشخّص نمایید:2

الف)ا گر چو مرغ بنالم، تو همچو سروببالی و گر چو ابر بگریم، تو همچو غنچه بخندی

ب) دل گرفتار بلای عشق توست / جان شهید کربلای عشق توست

2-وجه شبه را در شعر زیر مشخّص کنید:1

 صدا چون بوی گل در جنبش آب/  به آرامی به هر سو پخش می گشت

3-معنای حقیقی و مجازی را در واژه های مشخص شده بررسی کنید:1

الف:درخت تو گر بار دانش بگیرد به زیرآوری چرخ نیلوفری را

ب: سر آن ندارد امشب که برآید آفتابی چه خیال ها گذر کرد و گذر نکرد خوابی

4-در سروده ی زیر مجاز را مشخّص کنید:5/

چرا چون لاله خونین دل نباشم/  که با ما نرگس او سرگران کرد

5-در بیت های زیر استعاره ها را مشخص کنید: 5/

الف: ای باد بامدادی خوش می روی به شادی / پیوند روح کردی پیغام دوست دادی

ب: هر کاو نکاشت مهر و ز خوبی گلی نچید،/  در رهگذار باد نگهبان لاله بود

6-مفهوم کنایی عبارت های زیر را مشخص کنید:1

الف:از مکافات عمل غافل مشو / گندم از گندم بروید جو ز جو

ب: ای که پنجاه رفت و در خوابی  / مگر این پنج روز دریابی

نقد وتحلیل نظم ونثر( 4 نمره )

1-متن زير را بخوانيد و به سوالات زير پاسخ دهيد :1/5

" مجموعه اي مي بايست از هردو عالم روحاني و جسماني كه هم محبت و بندگي به كمال دارد و هم علم و معرفت

به كمال دارد تا بار امانت مردانه در سفت جان كشد "

الف – دو مورد از ويژگي هاي ادبي متن را بنويسيد :

ب- ويژگي هاي فكري متن را بنويسيد :

2-از ويژگي هاي زباني متن زير كه از تاريخ عالم آراي عباسي ( سبك هندي ) انتخاب شده است بنويسيد :1

طبقه ي عليه شعرا كه ناظمان مناظم سخن پراني و پيرايه بندان سلسله ي معني آرايي اند در آن هنگام در اردوي »معلا و ممالك محروسه ، شاعران سخنور و سخنوران بلاغت گستر بي شمار بودند در اوايل حال جنت مكاني توجهتمام به حال اين طبقه بود»

3- بيت « اي گل كه موج خنده ات از سر گذشته است / آماده باش گريه ي تلخ گلاب را » از نظر زيبايي شناسي تحليل كنيد:1

4- بیت « چنين است رسم سراي درشت / گهي پشت بر زين گهي زين به پشت » از فردوسي را از نظر ويژگي هاي زباني و فكري تحليل كنيد : ( هركدام يك مورد )5/

 

نمونه سوالات فنون1

تاریخ ادبیات ( 4 نمره)

1-زبان پارتی در چه دوره ای رایج بود؟ این زبان جزء کدام زبا هاست؟5/

2-شعر غنایی در قرن چهارم با کدام شاعران قوت و استحکام یافت؟5/

3-از مضامین بر جسته شعر سده های پنجم و ششم دو مورد را بنویسید.5/

4-منظور از نثر فنی چیست؟ نخستین نمونه آن، کدام کتاب است؟5/

5-سبک دوره سلجوقی را چه می نامند؟چرا؟5/

6-از ویژگی های فکری شعر سبک خراسانی دو مورد بنویسید.5/

7-کدام موارد از ویژگی های ادبی شعر قرن ششم درست است؟5/

الف) رواج غزل و قصیده            ب)رواج داستان سرایی و منظومه های داستانی

ج)توجه نکردن به آرایه های ادبی    د) به کارگیری ردیف فعلی و اسمی دشوار

8-از آثار منثور سده های پنجم و ششم دو مورد نام ببرید؟5/

موسیقی شعر(6نمره)

1-اساسی ترین عامل پیدایی شعر چیست؟شاعر برای انتقال آن از چه کمک می گیرد؟5/

2-بیت زیر را از دید حظّ  حس وحال فضای شعری  وعاطفی بررسی کنید.5/

خروشید کای فرخ اسفندیار            هماوردت آمد بر آرای کار

3-صامت ها و مصو تَّ های کلمات زیر را هشخص کنید.5/

هوشمندی:                                  تحمل:

4-برای کاربردهای گونا گون ( صامت ، مصو تَ ) هرّ یک از واج های زیرنمونه هایی بنویسید.5/

و: مصوت                         ی: صامت

5-هر بیت را به هجاهای تشکیل دهندۀ آن تجزیه کنید؛ سپس هر هجا را با علامت خاصّ آن بنویسید.5/1

عجب نیست از گل که خندد به سروی/  که در این چمن پای در گل نشیند

6-با توجّه به علامت هجاها، کدام واژه ها با حذف همزه، تلفّظ شده اند؟5/

الف) بادآورده: u---                 ب) دانش آموز: u----   ج) پیام آور: ---u      د) خوش اندام: u—u

7-نوع قافیه را در ابیات زیر مشخص کنید؟5/

الف) من از دست کمانداران ابرو/ نمی یارم گذر کردن به هر سو

ب) کی رفته ای ز دل که تمناّ کنم تو را ؟/  کی بوده ای نهفته که پیدا کنم تو را ؟

8-با توجّه به بیت زیر به سؤالات پاسخ دهید.۱/۵

نشود فاشِ کسی آنچه میان من و توست / تا اشارات نظر، نامه رسان من و توست

الف) ردیف کدام است؟

ب) واژه های قافیه را مشخّص کنید.

پ) حروف و قاعدۀ قافیه را بنویسید.

زیبایی شناسی(6نمره)

1-در اشعار زیر، آرایۀ تکرار )واژه آرایی( را بیابید. 5/

الف) دل اگر خدا شناسی همه در رخ علی بین به علی شناختم من، به خدا قسم، خدا را

ب) زمانه قرعۀ نو می زند به نام شما خوشا شما که جهان می رود به کام شما

2-در هر عبارت، سجع را بیابید و نوع آن را مشخّص نمایید.۱/۵

الف) محبّت را غایت نیست؛ از بهر آنکه محبوب را نهایت نیست.

ب) پشت و پناه سپاه من بود، در دیدۀ دشمنان خار و بر روی دوستان خال.

ج) سِرّ عشق، نهفتنی است نه گفتنی و بساط مِهر، پیمودنی است نه نمودنی.

3-در کدام یک از ابیات، شاعر از آرایۀ ترصیع، بهره برده است؟ دلیل انتخاب خود را بنویسید.2

الف) چرا ننهم؟ نهم دل بر خیالت/ چرا ندهم؟ دهم جان در وصالت

ب) عالم همه عابدند و معبود یکی است دنیا همه ساجدند و مسجود یکی است

4-در بیت های زیر، انواع جناس را مشخّص کنید.2

الف) بهرام که گور م یگرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهرام گرفت

ب) در دل ندهم ره پس از این مهر بتان را مُهر لب او بر در این خانه نهادیم

ج) زد به دلم در آتشی، عشق بتی که نام او زُهره و آفتاب را زَهره به آب می کند

د) غم خویش در زندگی خور که خویش به مرده نپردازد از حرص خویش

نقد وتحلیل نظم ونثر( 4 نمره )

1-سرودۀ زیر را بخوانید و با توجّه به قلمرو ادبی، « کنایه، تشبیه، تشخیص، مَثَل ومراعات نظیر » را شناسایی کنید.5/2

هر که زین گلشن،  لبی خندان ترا ز گل بایدش/  خاطری فارغ ز عالم چون توکّل بایدش

خُرد های از مال دنیا در بساط هر که هست / جبهۀ وا کرده ای پیوسته چون گُل بایدش

هرکه می خواهد که ا ز سنجیده گفتاران شود/ بر زبان، بند گرانی از تأمّل بایدش

صبر بر جور فلک کن تا برآیی روسفید/  دانه چون در آسیا افتد تحمّل بایدش

قطرۀ آبی که دارد در نظر گوهر شدن / از کنار ابر، تا دریا تنزّل بایدش

2-نمونۀ زیر را از نظر ویژگ ی های قلمرو زبانی بررسی کنید.۱/۵

بوی جوی مولیان آید همی/  یاد یار مهربان آید همی

ریگ آموی و درشتی راه او/  زیر پایم پرنیان آید همی

آب جیحون ا ز نشاط روی دوست /  خِنگ ما را تا میان آید همی

ای بخارا، شاد باش و دیر زی /  میر، زی تو شادمان آید همی

 

نمونه سوال فنون دهم

نمونه سوال فنون دهم

تاریخ ادبیات ( 4 نمره)

1-درستی یا نادرستی عبارات زیر را مشخص کنید75/ :

الف: شعر حماسی به پیروي از شعرعربی معمول گردید . صحیح       غلط

ب: زبان پارتی در دوره ي اشکانیان رایج بود .            صحیح        غلط

ج: زبان فارسی باستان به خط میخی نوشته می شده است . صحیح     غلط

2- نام آثاررا درستون«الف»به پدیدآورندگان آثاردرستون «ب»وصل کنید. (درستون«ب»یک مورد اضافی است.)75/

الف	ب
سبک خراسانی	ازقرن دهم تا سیزدهم
سبک عراقی	درتمام قرن سیزدهم
سبک هندي	ازقرن ششم تا دهم
	از آغاز شعرفارسی تا قرن ششم

 

 

 

 

 

 

 

 

3-جاهاي خالی را با واژگان مناسب پرکنید .5/

الف: نخستین آثار نظم زبان فارسی بعداز اسلام ابتدا در ..................وسپس درخراسان بزرگ پدید آمد .

ب: ........................در اصطلاح ادبی ، شیوه ي خاص یک اثر ادبی است .

4-گزینه مناسب را انتخاب کنید25/ :

الف: زبان پهلوي زبان رسمی چه دوره اي بو د؟

1-دوره اشکانیان 2- دوره ساسانی 3- دوره هخامنشیان 4- دوره سامانی

ب: کتاب تفسیر کشف الاسراروعده الابراراز چه کسی است ؟25/

1-سنایی غزنوي 2-ناصرخسرو3-ابوالفضل میبدي 4-خواجه عبدالله انصاري

5- ازویژگی هاي فکري شعر سبک خراسانی دومورد را بنویسید.5/

 1-

2-

6-چرا سبک دوره ي سلجوقی را بینابین نام نهاده اند ؟ 5/

7- نوع نثر هر یک از آثاز زیر را مشخص نمایید :5/

کلیله ودمنه                                       : کشف الاسرار وعده الابرار:

موسیقی شعر ( 6 نمره )

8-در مصراع شعر زیر چند هجای کوتاه وجود دارد5/

خلوتم چراغان کن از چراغ روحانی

9-نوع هجای کلمات زیر را با علامت خاص خود نشان دهید.75/

الف: خواب:                                                       ب: موزون:

10-واژه های زیر را یک بار با حذف همزه و یک بار با همزه بخوانید و به خط عروضی بنویسید.1

الف: دل انگیز) با حذف همزه:                               ( با همزه)                           )

ب: سرآمد: ) با حذف همزه:                                 ( با همزه)                               )

11-علت اینکه آدمی شعر را بیشتر از نثر می خواند چیست؟25/

12-ابیات زیر را بخوانید آنها را تقطیع هجایی کنید:2

گر تیغ برکشد که محبان همی‌زنم / اول کسی که لاف محبت زند منم

مطربان گویی در آوازند و مستان در سماع/ شاهدان در حالت و شوریدگان در های و هوی

13-در کدام بیت از ابیات زیر «ذوقافیتین» و در کدام یک« قافیه درونی»دیده می شود؟5/

زان طره پرپیچ و خم سهل است اگر بینم ستم / از بند و زنجیرش چه غم هر کس که عیاری کند(              )

چشمت خوشست و بر اثر خواب خوشترست/   طعم دهانت از شکر ناب خوشترست(                  )

14-در ابیات زیر، حروف قافیه و نوع قاعده ی قافیه را مشخص کنید.1

بهار آمد بهار آمد سلام آورد مستان را / از آن پیغامبر خوبان پیام آورد مستان را

سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد / وان چه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد

زیبایی شناسی(6نمره)

15-در کدام یک از ابیات، شاعر از آرایۀ ترصیع، بهره برده است؟ دلیل انتخاب خود را بنویسید.1

الف-عالم همه عابدند و معبود یکی است /دنیا همه ساجدند و مسجود یکی است

چرا ننهم؟ نهم دل بر خیالت / چرا ندهم؟ دهم جان در وصالت

16-در بیت های زیر، انواع جناس را مشخّص کنید.۱/۵

الف-بهرام که گور م یگرفتی همه عمر/ دیدی که چگونه گور بهرام گرفت

ب-در دل ندهم ره پس از این مهر بتان را / مُهر لب او بر در این خانه نهادیم

ج-بگفت از سور کمتر گوی با مور که موران را قناعت خوش تر از سور

17-در هر عبارت، سجع را بیابید و نوع آن را مشخّص نمایید۱/۵

الف-محبّت را غایت نیست؛ از بهر آنکه محبوب را نهایت نیست.

ب-پشت و پناه سپاه من بود، در دیدۀ دشمنان خار و بر روی دوستان خال.

ج-ارادت بی چون، یکی را از تخت شاهی فروآرد و دیگری را در شکم ماهی نکودارد.

18-واژه های …………… و …………… در عبارت زیر، سجع متوازی دارند.5/

جوانمرد که بخورد و بدهد، به از عابد که روزه دارد و بنهد.

19-در بیت های زیر، نمونه های واج آرایی را بیابید.5/

گو بهار دل و جان باش و خزان باش، ار نه/ ای بسا باغ و بهاران که خزان من و توست

20-در اشعار زیر، آرایۀ تکرار (واژه آرایی) را بیابید.1

عمر ما را مهلت امروز و فردای تو نیست / من که یک امروز مهمان توام، فردا چرا؟

دل اگر خدا شناسی همه در رخ علی بین /به علی شناختم من، به خدا قسم، خدا را

21-آرایه ي تکرار ( واژه ) آرایی را دربیت زیر پیداکنید .5/

ازدرد سخن گفتن واز درد شنیدن/  با مردم بی درد ندانی که چه دردي است

نقد وتحلیل نظم ونثر( 4 نمره )

22-با توجه به این شعر به پرسش ها پاسخ دهید .2نمره

آمد نَفَس صبح وسلامت نرسانید / بوي تو نیاورد وپیامت نرسانید

یاتو به دم صبح سلامی نسپردي/  یا صبحدم از رشک ، سلامت نرسانید

من نامه نوشتم به کبوتربسپردم / چه سود که بختم سوي بامت نرسانید

برباد سپردم دل وجان تا به تو آرد  / زین هر دو ندانم که کدامت نرسانید

عمریست که چون خاك جگرتشنه ي عشقم  / وایام به من جرعه ي جامت نرسانید

خاقانی ، ازین طالع خود کام چه جویی ؟/ کاو چاشنی کام به کامت نرسانید

الف: دو ویژگی ادبی را بنویسید .

1-

2-

ب: کدام ویژگی هاي زبانی درشعر دیده می شود ؟( ذکر دومورد)

1-

2-

ج: قلمرو فکري این غزل را بررسی کنید .

23-با توجه به متن زیر به پرسش ها پاسخ دهید .

آورده اند که بازرگانی غلامی داشت دانا وزیرك سار وبیداربخت.بسیارحقوق بندگی برخواجه ثابت » : ملک گفت

اي » : روزي خواجه گفت غلام را «. گردانیده بود ومقامات مشکور وخدمات مقبول ومبرور برجراید روزگار ثبت کرده غلام ،اگر این بار دیگرسفردریا برآوري وبازآیی تورا ازمال خویش آزاد کنم وسرمایه ي وافر دهم که کفاف آن را پیرایه عفاف خود سازي وهمه عمرپشت به دیوارفراغت بازدهی .

الف: دو ویژگی زبانی متن را بنویسید .

1-

2-

ب: دو ویژگی ادبی متن را بنویسید .

1-

2-